Baszta i mury miejskie

  • Drukuj zawartość bieżącej strony
  • Zapisz tekst bieżącej strony do PDF
26 lutego 2018

Baszta z fragmentem murów obronnych miasta, to pamiątka czasów, gdy Olkusz, bogate górnicze miasto musiał być przygotowany na odparcie ataku obcych wojsk. Początkowo miasta broniły drewniano – ziemne fortyfikacje i fosa. Dopiero za czasów króla Kazimierza Wielkiego przystąpiono do budowy otaczających miasto kamiennych murów z basztami. Mur miejski miał długość około 1100 metrów, grubość od 170 do 200 cm i został wybudowany w technice opus emplectum. Zewnętrzna i wewnętrzna część muru była wykonana z ociosanych bloków czerwonego zlepieńca parczewskiego, a przestrzeń pomiędzy nimi wypełniona kruszonym wapieniem zalanym zaprawą. Muru broniło kilkanaście (14 lub 15) baszt oraz dwie bramy miejskie. Zwieńczone krenelażem baszty były otwarte do miasta oraz równe wysokością murom. Dopiero później część z baszt została zamknięta od strony miasta. Dla ułatwienia komunikacji, w murze miejskim wybijano tzw. furty. Jedna z nich, Furta Gęsia znajdowała się w pobliżu zrekonstruowanej baszty. Obwód olkuskich murów, zbliżony do regularnego prostokąta, stanowi unikat w skali ogólnopolskiej.

W XVII i XVIII wieku Olkusz padał łupem najazdów obcych wojsk, co przyczyniało się do pogorszenia stanu miejskich fortyfikacji, które popadały w ruinę. Na początku XIX wieku rozebrano mury i zasypano fosę, na której miejscu utworzono miejskie planty. Fragmenty baszt i murów wykorzystano w stawianych wtedy budynkach. Dopiero w 1968 roku, kiedy przypadkowo odkryto fundamenty baszty przy ul. Szpitalnej, grupa miłośników historii Olkusza skupiona w Towarzystwie Przyjaciół Ziemi Olkuskiej, z inicjatywy Mieczysława Karwińskiego podjęła się rekonstrukcji fragmentu muru i baszty na oryginalnych fundamentach. Trwające kilkanaście lat prace zakończyły się w 1986 roku. Autorem projektu rekonstrukcji baszty i muru był prof. Janusz Bogdanowski. Baszta i mur są wybudowane z dwóch rodzajów kamienia. Fragmenty z czerwonego piaskowca pokazują stan z XIV wieku, kiedy wybudowano mury miejskie. Części muru i baszty wybudowane z białego wapienia, pokazują zmiany, jakie zaszły w XV i XVI wieku, kiedy wybudowano ścianę od strony miasta, podwyższono oraz zadaszono basztę. We wnętrzu baszty można zobaczyć oryginalne fragmenty muru pochodzące z XIV wieku oraz fragmenty XVI wiecznej ceramiki i kafli ozdobnych znalezione podczas badań archeologicznych. W pobliżu baszty znaleziono fundamenty budynków, które wznosiły się przy uliczce przymurnej. Częściowo zrekonstruowane mury kamieniczek stanowią ciekawą pamiątkę minionych czasów.

Galeria

  • Powiększ zdjęcie Baszta

    Baszta